Steunpakket energiecrisis 2026: wat betekent het voor ondernemers?

Je merkt het aan de pomp, aan je energierekening en waarschijnlijk ook aan je klanten: de oorlog in het Midden-Oosten raakt de Nederlandse economie. Benzine kost inmiddels ruim €2,50 per liter. De Straat van Hormuz is nog steeds grotendeels afgesloten, en de onzekerheid is groot. Het kabinet Jetten heeft vandaag (20 april 2026) een steunpakket van bijna €1 miljard aangekondigd. Daarin zitten maatregelen die je als ondernemer direct merkt: van een hogere kilometervergoeding tot lagere motorrijtuigenbelasting. Maar er zitten ook bezuinigingen in het pakket die je kunnen gaan raken.

Wat is er aan de hand?

Het conflict tussen de VS en Iran zorgt voor flinke verstoringen op de oliemarkt. Door de zeestraat tussen Iran en Oman gaan normaal gesproken zo’n 20 miljoen vaten olie per dag, ongeveer een vijfde van de wereldwijde vraag. Die aanvoer is grotendeels weggevallen. Zelfs met het vrijgeven van strategische oliereserves door het Internationaal Energie Agentschap (IEA) blijft er een tekort.

Het kabinet heeft de situatie ingedeeld in vijf scenario’s, van groen (beperkte impact) tot zwart (fysieke tekorten). Op dit moment zit Nederland ergens tussen het gele en oranje scenario: de economie wordt geraakt, maar er zijn nog geen acute tekorten. Om voorbereid te zijn op verdere escalatie schaalt het kabinet op naar fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie. Dat betekent actieve monitoring en voorbereiding op zwaardere maatregelen, mocht dat nodig zijn.

De maatregelen die je direct raken als ondernemer

Het steunpakket bevat €627 miljoen aan uitgaven en €340 miljoen aan lastenverlichting. Niet alle maatregelen zijn relevant voor ondernemers. Een groot deel gaat naar het Noodfonds Energie en woningverduurzaming. Wij zetten hier de maatregelen op een rijtje die jij als ondernemer gaat merken.

Hogere onbelaste kilometervergoeding

De kilometervergoeding gaat van €0,23 naar €0,25 per kilometer. Het fijne is: de verhoging geldt (met terugwerkende kracht) voor heel 2026. Wacht nog wel even met aanpassingen maken, want het betreft nu nog een aankondiging en is dus nog niet definitief. Let op: de kilometervergoeding is het bedrag dat je als kosten in de administratie mag zetten. Als zzp’er bepaal je zelf wat je aan reiskosten doorberekent aan je klant. Die €0,25 is niet wat je werkelijke kosten zijn. Die liggen voor de meeste auto’s eerder tussen de €0,38 en €0,50 per kilometer.

Lagere motorrijtuigenbelasting

Rijd je in een bestelauto met grijs kenteken? Dan wordt de motorrijtuigenbelasting per 1 juli 2026 voor een half jaar met 50% verlaagd. Voor vrachtwagens gaat de motorrijtuigenbelasting per 1 juli zelfs naar het nihiltarief: je betaalt dan helemaal niets voor de rest van het jaar. Dat scheelt flink als je in de transport- of bouwsector zit.

Verduurzaming en energiebesparing voor het MKB

Naast de directe steunmaatregelen zet het kabinet in op het verminderen van de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Voor ondernemers zijn twee maatregelen relevant.

• Er wordt versneld geld uit het Klimaatfonds overgeheveld om het MKB te ondersteunen bij energiebesparende maatregelen. Denk aan betere isolatie van je bedrijfspand of zuinigere apparatuur. Daarnaast wordt de terugverdientijd in de energiebesparingsplicht opgehoogd van 5 naar 7 jaar.
• Het aftrekpercentage van de Energie-investeringsaftrek (EIA) gaat per 1 januari 2027 omhoog van 40% naar 45,5%. Als je investeert in zonnepanelen, warmtepompen of andere energiebesparende bedrijfsmiddelen wordt dat dus fiscaal aantrekkelijker.

En de rekening? Dit ga jij als ondernemer voelen.

Het steunpakket moet ook betaald worden. Het kabinet dekt de lastenmaatregelen door een aantal bestaande fiscale regelingen te schrappen of te versoberen. En dit raakt ook een aantal ondernemersregelingen.

Startersaftrek afgeschaft per 2027

De startersaftrek wordt per 2027 afgeschaft. Het kabinet baseert dit op een beleidsevaluatie waaruit blijkt dat de regeling niet doeltreffend is om ondernemerschap te stimuleren, terwijl de uitvoeringskosten wel relatief hoog zijn. 2026 gaat dus mogelijk het laatste jaar worden dat je gebruik kunt maken van deze aftrekpost.

KIA wordt versoberd

De Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA), de regeling waarmee je een percentage van je investeringen in bedrijfsmiddelen kunt aftrekken, wordt versoberd. Het kabinet verlaagt het maximale investeringsbedrag. Op dit moment kun je de KIA claimen bij (jaarlijkse) investeringen tussen €2.901 en €398.236. Het kabinet wil dat hervormen. Dat hoogste bedrag (maximale investeringsbedrag) gaat waarschijnlijk omlaag, al is nog niet precies bekend naar hoeveel. Als kleine ondernemer investeer je meestal niet voor zulke hoge bedragen en zul je deze impact waarschijnlijk dus niet merken. De opbrengst van de versobering (geschat op zo’n €100 miljoen per jaar) wordt gereserveerd voor een verbeterde regeling gericht op innovatie.

Alcoholaccijns geïndexeerd

Vanaf 2027 worden de accijnzen op alcoholhoudende dranken jaarlijks geïndexeerd. Volgens het ministerie van Financiën gaat het om een prijsverhoging van enkele centen per drankje. Als je bijvoorbeeld een horecabedrijf runt, is dit iets om in de gaten te houden.

Wat is al definitief en waar moet je op wachten?

Niet alle maatregelen staan al in steen gebeiteld. Deze maatregelen zijn een aankondiging van het kabinet en as woensdag (22 april 2026) wordt hierover gedebatteerd in de Tweede Kamer. Daarna moeten plannen ook nog door de Eerste Kamer worden goedgekeurd. Dit is de stand van zaken:

• De hogere onbelaste reiskostenvergoeding van €0,25 per kilometer is aangekondigd met terugwerkende kracht voor heel 2026. Het kabinet heeft dit al in de kamerbrief opgenomen, maar het moet nog formeel door de Kamer. De verwachting is wel dat een meerderheid woensdag instemt.
• De motorrijtuigenbelasting-verlaging voor bestelauto’s en vrachtwagens gaat naar verwachting per 1 juli 2026 in. Ook hierover moet nog gestemd worden.
• Het afschaffen van de startersaftrek en de versobering van de KIA zijn kabinetsvoornemens die per 2027 ingaan. Deze moeten nog worden uitgewerkt in het Belastingplan 2027 en door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd.
• De verhoging van het EIA-aftrekpercentage gaat vermoedelijk pas per 2027 in.

Ons advies: houd er alvast rekening mee dat deze maatregelen eraan zitten te komen. Maar pas nog niet je hele boekhouding erop aan totdat ze definitief bevestigd zijn.

Het kabinet houdt nadrukkelijk rekening met verdere verslechtering van de situatie. Er liggen scenario’s klaar voor zwaardere maatregelen als de oliecrisis escaleert. Woensdag 22 april debatteert de Tweede Kamer over de plannen. We houden je dan uiteraard weer op de hoogte.

Snel vraag & antwoord