AI in boekhouding: zo verandert de rol van boekhoudprogramma’s en boekhouders

“Ik heb het even gevraagd aan ChatGPT en die zegt…” – Het is inmiddels dagelijkse realiteit bij onze cijferbazen. Ondernemers gebruiken AI voor alles, ook voor hun boekhouding. De AI ontwikkelingen gaan razendsnel en inmiddels zit AI in diverse boekhoudprogramma’s: ook in die van ons. Is het een kans op meer efficiëntie en automatisering in de boekhouding? Of een risico voor het werk van boekhouders of de kwaliteit van aangiftes? In dit artikel geven we vanuit Paperdork onze visie op AI en boekhouding. Geschreven door echte mensen 😉

Waarom AI niet altijd geschikt is voor belastingadvies

Een belastingvraag is makkelijk te stellen aan een AI. Wat meer uitleg over een moeilijke term of een samenvatting met actiepunten van een Belastingdienst brief. Snelle vragen die je erg kunnen helpen en waar een AI vaak ook goed in is.

Helaas zien we ook dagelijks dat de kwaliteit van de AI adviezen op belastingvragen niet van heel goede kwaliteit is. En dit terwijl ze wel regelmatig 1-op-1 worden overgenomen in de administraties van ondernemers. Soms tot grote frustratie van onze cijferbazen die moeten uitleggen dat “AI zei dat het mocht” niet altijd klopt. We zien dat de matige kwaliteit van de antwoorden vooral te maken heeft met de volgende 4 oorzaken.

1. Betrouwbaarheid van bronnen

AI’s halen hun informatie van het internet. De informatie op het internet is niet altijd van goede kwaliteit. Reddit is bijvoorbeeld een groot forum wat een belangrijke bron is voor veel AI’s. Ondernemers geven elkaar graag goedbedoelde adviezen. Op het gebied van boekhouding en belastingen zijn dat alleen niet altijd de juiste adviezen. Een AI zal onjuiste adviezen makkelijker overnemen, terwijl een echte boekhouder er rekening mee houdt welke bronnen wel of niet betrouwbaar zijn.

2. Verouderde informatie

Belastingregels veranderen jaarlijks. Een AI zoekt niet altijd naar de meest recente informatie op het internet. Daardoor kan het zijn dat een AI in zijn antwoord uitgaat van verkeerde bedragen en percentages. Denk bijvoorbeeld aan de zelfstandigenaftrek en startersaftrek: belangrijke aftrekposten van zzp’ers die de afgelopen jaren flink zijn gedaald. Als jij dan een vraagt stelt over hoeveel geld je opzij moet zetten voor de inkomstenbelasting dan kan een onjuist bedrag nogal bepalend zijn.

Hier maakt ChatGPT een berekening met verkeerde getallen. De zelfstandigenaftrek bedraagt in 2025 €2.470 en de mkb-winstvrijstelling is in 2025 12,7%. De startersaftrek die mogelijk ook van toepassing is wordt helemaal niet genoemd.

3. Persoonlijke situatie en context

Antwoorden op vragen over belastingen en je boekhouding zijn ook erg afhankelijk van je persoonlijke situatie en context. De regels voor een eenmanszaak zijn anders dan voor een BV. Artsen die zijn vrijgesteld van btw moeten hun facturen anders opstellen dan btw-plichtige ondernemers. Zelf weet je misschien niet altijd welke context relevant is voor de vraag. Daardoor mis je misschien belangrijke input in de prompt en krijg je een fout antwoord. Andersom kan het ook zo zijn dat de AI feitelijk een goed antwoord geeft, maar dat jij dit zelf verkeerd interpreteert. Een boekhouder houdt wel rekening met deze context bij adviezen.

Claude denkt hier in eerste instantie dat het gaat om een loondienst verband, en geeft daardoor irrelevant advies.

Zelfs met extra context blijft Claude verkeerd antwoord geven op de vraag of personal training aftrekbaar is voor zzp’ers.

4. Hallucinaties

Een AI is ervoor gemaakt om jou in alles te helpen. Hij zal altijd in volle overtuiging en enthousiasme een antwoord geven op al jouw vragen. Een AI zegt niet snel dat hij iets niet weet en daarin schuilt een gevaar. AI modellen staan erom bekend dat ze regelmatig antwoorden, of onderdelen daarvan, verdraaien of verzinnen. De antwoorden lijken vol overtuiging en betrouwbaar, maar in werkelijkheid is het complete onzin. Dit noem je ook wel hallucinaties. Hoewel de ontwikkelaars van AI modellen er alles aan proberen te doen om dit te beperken hebben alle AI modellen tot op heden regelmatig last van hallucinaties.

Op dit advies van Claude is nogal wat aan te merken. Met name de ‘ZZP-aftrek’ is opvallend, want deze term bestaat helemaal niet. Er bestaan wel aftrekposten, maar geen enkele daarvan is €5.000.

Als je doorvraagt wat die zzp-aftrek dan precies inhoudt gaat de AI hallucineren. Dit antwoord is complete lulkoek.

Zijn AI modellen dan helemaal onbruikbaar voor belastingvragen? Zeker niet. Sowieso worden AI’s razendsnel steeds slimmer. Het kan dus zo zijn dat een aantal van bovenstaande punten op korte termijn al geen issue meer zijn. Ook zelf kun je een beter resultaat afdwingen door de juiste relevante context in je prompt mee te geven. Het belangrijkste is om te beseffen dat dit soort dingen gebeuren bij AI’s, je kritisch het resultaat bekijkt en bij twijfel altijd dubbelcheckt bij een boekhouder.

Hoe een AI boekhouder toch bruikbaar kan zijn

In plaats van ons te frustreren over de slechte kwaliteit adviezen hebben wij het binnen Paperdork anders opgelost. De vraag die we onszelf stelden: kunnen we een alternatief bieden voor de algemene AI’s die een beter en betrouwbaarder antwoord geven? Een kwalitatieve AI boekhouder dus.

Inmiddels hebben we daarvan een resultaat online staan. Dorkie, onze eigen AI ‘cijferbaas’ chatbot, maakt gebruik van AI modellen om slimme(re) antwoorden te geven. In tegenstelling tot algemene AI’s is Dorkie specifiek getraind op boekhoudvragen op basis van een uitgebreide interne kennisbank met betrouwbare informatie. Bij iedere vraag wordt automatisch relevante context van de ondernemer meegegeven. Dit zorgt ervoor dat de kwaliteit van de antwoorden vele malen beter is dan die van een algemene AI. Daarnaast heeft Dorkie ook informatie over hoe ons boekhoudprogramma werkt. Informatie die niet online te vinden is en een algemene AI dus niet heeft.

Kwaliteitsverbetering door AI

AI adviezen over je boekhouding zijn dan misschien niet altijd het meest betrouwbaar, er liggen ook volop mogelijkheden om de kwaliteit van jouw boekhouding júist met AI te verbeteren. We zien bijvoorbeeld kansen op het gebied van:

• Scan & herken: een AI die ‘meeleest’ met je bonnen kunnen je helpen om de juiste gegevens in te voeren in je boekhoudprogramma. Op die manier maak je de kans kleiner om bijvoorbeeld een verkeerde factuurdatum of bedrag in te vullen. En dat zorgt dan weer voor minder foutjes in je aangifte. Leuk om te weten: bij Paperdork hebben we (mede) met hulp van AI ons scan & herken algoritme verder kunnen verbeteren naar een correcte uitlees-score van ongeveer 97%!
• Trendanalyses: de bon van een periodieke uitgave vergeten toe te voegen? En factuur per ongeluk op 2052 in plaats van 2025? Uitgave dubbel toegevoegd? Als een AI patronen kan herkennen in je boekhouding kun je dit ook gebruiken om afwijkingen op te sporen en foutjes eruit te halen.
• Financiële sidekick: naast de kwaliteitsverbetering van je boekhouding kun je ook je financiële bedrijfsvoering naar een hoger niveau tillen. Zo kan AI je helpen om op basis van jouw cijfers strategische keuzes te maken. Denk aan: wat kun je doen om kosten te bedwingen? Of hulp bij het opstellen van prognoses en rapportages.

Slimmer werken met een AI boekhoudprogramma

AI gaat voor ons veel verder dan alleen de chats zoals we die kennen van ChatGPT. AI modellen kunnen ook worden ingezet om allerlei taken van je boekhouding te automatiseren. Een AI-gedreven boekhoudprogramma biedt volop kansen om boekhouding nog slimmer en efficiënter te maken. Stel je voor, dat jij over een tijdje niet meer zelf degene bent die de facturen opstelt, banktransacties verwerkt en de bonnetjes bij elkaar sprokkelt. Want zeg nou zelf: niemand zit er echt op te wachten om veel tijd aan de boekhouding te spenderen.

En wat dacht je van de ontwikkelaars die aan boekhoudprogramma’s bouwen? Zij kunnen met hulp van AI steeds sneller code schrijven, reviewen of testen. Op die manier kunnen sneller nieuwe functionaliteiten aan software worden toegevoegd en het verkleint de kans op fouten/bugs.

Wat ons betreft dus een no brainer dat wij als softwareontwikkelaar van een boekhoudprogramma de AI ontwikkelingen volgen en ermee experimenteren. De eerste AI functies zitten al in ons boekhoudprogramma verwerkt, en dat zullen er in de toekomst alleen maar meer worden.

Gaat de boekhouder door AI verdwijnen?

Als al die boekhoudprogramma’s steeds verder automatiseren, en de kwaliteit van de AI belastingadviezen steeds beter wordt: wat is dan nog de toekomst van de boekhouder? Heb je een traditionele boekhouder in de toekomst nog wel nodig?

Wij blijven nog steeds geloven in onze gouden combinatie: die van slim AI-gedreven boekhoudprogramma én (echte) boekhouder. Ondanks alle kansen die we zien om verder te verbeteren met AI hoef je je geen zorgen te maken: onze cijferbazen verdwijnen niet. Mensen blijven het fijn vinden om te werken met mensen. Er zullen altijd situaties zijn waarbij het fijn is om dit voor te leggen aan iemand met kennis en ervaring. Wel geloven we dat de dagelijkse taken van een boekhouder gaan veranderen. Waar het werk zich nu nog veel richt op invoer en controle geloven wij dat dit gaat verschuiven naar meer analyse, interpretatie en advies. De AI zal repeterende taken overnemen en de ‘echte’ boekhouder zal meer adviseur en controller worden die richting bepaalt, uitzonderingen controleert en complexere situaties uitzoekt.

Denk aan je gegevensbescherming

De AI ontwikkelingen brengen wel nog een uitdaging met zich mee. Starten met AI is niet moeilijk en je hebt de AI agents binnen no time gekoppeld aan allerlei tools en systemen. Waar niet iedereen bij stilstaat is dat deze data vaak wordt opgeslagen op Amerikaanse servers en gedeeld wordt met buitenlandse partijen, o.a. om AI modellen te trainen. Dat willen we bij Paperdork niet. Wij zullen ons er, zowel nu als in de toekomst, voor inzetten om de gegevens van onze gebruikers te beschermen. Dat wil onder andere zeggen: geen gegevens delen met derde partijen (ook niet voor het verder trainen van de AI modellen) en zoveel mogelijk gebruikmaken van Europese servers. Wees je er in elk geval van bewust welke AI tooling je gebruikt en deel nooit zomaar privacygevoelige informatie.

Kortom: als het aan ons ligt kun je er in onze branche niet omheen. AI & boekhouding zullen in de toekomst nog meer een ding worden. Wil je dus relevant blijven als boekhouder of boekhoudprogramma? Dan ‘moet’ je iets met AI. Maar dan wel zonder concessies op het gebied van gegevensbescherming.

👉 Benieuwd hoe wij AI toepassen bij Paperdork? Plan gratis een (vrijblijvende) kennismaking/demo.