Coalitieakkoord 2026: dit verandert er voor jou als ondernemer

Het nieuwe kabinet-Jetten is er. D66, VVD en CDA presenteerden op 30 januari 2026 hun coalitieakkoord ‘Aan de slag‘. Een coalitieakkoord is het plan waarmee de nieuwe regeringspartijen de komende jaren het land willen besturen. Er staan afspraken in over belastingen, wetgeving en regelingen die direct invloed hebben op jouw portemonnee. In dit artikel zetten we de belangrijkste veranderingen voor ondernemers op een rij. En spoiler alert: er verandert nogal wat.

De Zelfstandigenwet vervangt de VBAR

Dit is misschien wel de grootste verandering. De Wet VBAR, het wetsvoorstel dat moest verduidelijken wanneer je een zelfstandige bent, gaat grotendeels de prullenbak in. Het kabinet knipt de VBAR op in twee stukken.

Deel 1: het rechtsvermoeden. Dit onderdeel blijft. Werk je als zzp’er voor een uurtarief van 36 euro of lager? Dan wordt er juridisch ‘vermoed’ dat je eigenlijk een werknemer bent. Je opdrachtgever moet dan bewijzen dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Deel 2: de verduidelijking. Dit deel wordt losgelaten. In plaats daarvan komt de Zelfstandigenwet, een initiatief van VVD, D66, CDA en SGP. Deze wet werkt met twee toetsen:

• Ondernemerstoets: heb je eigen investeringen gedaan, een zakelijke rekening, meerdere opdrachtgevers?
• Werkrelatietoets: bepaal je zelf hoe, wanneer en waar je werkt?

Het grote verschil met de VBAR: de Zelfstandigenwet toetst vooraf of je als zelfstandige kunt werken. De VBAR deed dat achteraf. Dat scheelt voor iedereen een hoop onzekerheid.

Wat betekent het rechtsvermoeden voor jou?

Het rechtsvermoeden is geen verbod op lage tarieven. Je mag nog steeds 30 euro per uur vragen. Maar als er discussie ontstaat over je arbeidsrelatie, wordt bij een tarief onder de 36 euro vermoed dat je werknemer bent.

Voorbeeld: je werkt als grafisch vormgever voor een opdrachtgever tegen 28 euro per uur. Op een gegeven moment wil je aanspraak maken op werknemersrechten, zoals doorbetaling bij ziekte. Door het rechtsvermoeden hoef jij niet te bewijzen dat je eigenlijk werknemer bent. Je opdrachtgever moet bewijzen dat je dat niet bent.

Het gaat om het bruto uurtarief exclusief btw. Bij opdrachten met een vaste prijs wordt gekeken naar het gemiddelde uurtarief op basis van de werkelijke uren. Ongeveer 15% van alle zzp’ers met zakelijke opdrachtgevers valt onder deze tariefgrens.

Let wel op: het bedrag van 36 euro is gebaseerd op het minimumloon plus een opslag van 50% voor niet-declarabele uren. Omdat het minimumloon stijgt, zal dit bedrag in de praktijk waarschijnlijk rond de 38 euro uitkomen als de wet ingaat. Het rechtsvermoeden geldt alleen voor zzp’ers met zakelijke opdrachtgevers, niet als je voor particulieren werkt.

Handhaving schijnzelfstandigheid: nog even rustig

De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer op schijnzelfstandigheid. Het kabinet heeft de ‘zachte landing’ verlengd tot eind 2026. Dat betekent dat er geen verzuimboetes worden opgelegd. Vergrijpboetes, voor situaties waarin je bewust de regels overtreedt, kunnen wel. In de praktijk begint een controle meestal met een bedrijfsbezoek. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke situatie: werk je echt zelfstandig, of lijk je verdacht veel op een werknemer? Naheffingen over 2025 en 2026 zijn mogelijk, maar de toon is voorlopig corrigerend.

Er speelt ook een Europese deadline. Nederland heeft in het Herstel- en Veerkrachtplan afspraken gemaakt met de EU over de arbeidsmarkt. Als er voor 31 augustus 2026 onvoldoende wetgeving rond schijnzelfstandigheid is, kan Nederland zo’n 600 miljoen euro aan EU-subsidie mislopen. Wat kun je nu al doen? Zorg dat je arbeidsrelatie goed is ingericht. Werk voor meerdere opdrachtgevers, gebruik een eigen contract en draag zelf het ondernemersrisico. Bespreek twijfelgevallen met je boekhouder.

De verplichte AOV voor ondernemers

Het coalitieakkoord bevestigt: de Wet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) gaat door. Dit is een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle IB-ondernemers, dus iedereen die voldoet aan de voorwaarden om ondernemer voor de inkomstenbelasting te zijn. Dit geldt dus bijvoorbeeld niet voor BV’s.

Hoe werkt het?

• Je betaalt een premie van 5,4% van je winst, met een maximum van ongeveer 171 euro per maand
• De wachttijd is 2 jaar, pas daarna krijg je een uitkering
• De uitkering bedraagt 70% van je laatstverdiende inkomen, tot maximaal 100% van het minimumloon
• De premie is fiscaal aftrekbaar

Opt-out naar privaat

Heb je al een AOV of wil je een betere dekking? Je kunt kiezen voor een private verzekering zoals die er nu al zijn, een zogenaamde opt-out. Je hoeft dan niet via het UWV verzekerd te zijn, maar je eigen verzekering moet wel minimaal dezelfde dekking bieden.

De peildatum: waarom je nu al moet opletten

De verwachte ingangsdatum van de BAZ is 2030. Op 2 april 2026 wordt het wetsvoorstel behandeld in de Tweede Kamer. Er is dus nog even tijd, maar er is een belangrijk detail: de peildatum. De peildatum ligt waarschijnlijk rond 1 april 2026. Dit is het moment waarop wordt gekeken of je al een eigen AOV hebt. Heb je voor die datum een private verzekering die aan de voorwaarden voldoet? Dan val je onder het overgangsrecht en hoef je niet verplicht mee te doen aan de verzekering via het UWV.

Tip: reken alvast uit wat 5,4% van je winst is. En als je overweegt een eigen AOV af te sluiten, wacht dan niet te lang.

De vrijheidsbijdrage: meer belasting voor defensie

Het kabinet wil flink investeren in defensie en dat moet ergens van betaald worden. De oplossing: een ‘vrijheidsbijdrage’ die zowel burgers als bedrijven raakt.

Wat merk je ervan als ondernemer?

Via de inkomstenbelasting: in 2027 en 2028 wordt de inflatiecorrectie op belastingschijven en heffingskortingen beperkt. Normaal worden die schijfgrenzen elk jaar aangepast aan de inflatie, zodat je er niet op achteruit gaat. Door die correctie te beperken, betaal je effectief dus wat meer belasting. Het kabinet haalt hier 1,5 miljard euro op in 2027 en structureel 3,4 miljard vanaf 2028.

Via de Aof-premie: werkgevers betalen een hogere premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds. In 2027 gaat het om 1,5 miljard euro, vanaf 2028 structureel 1,7 miljard. Als zzp’er betaal je deze premie niet direct, maar ondernemers die ook personeel in dienst hebben wel. Dat kan indirect doorwerken in tariefonderhandelingen.

Goed nieuws voor ondernemers

Het is niet alleen kommer en kwel. Er zitten ook positieve punten in het akkoord.

• De vennootschapsbelasting (voor BV’s) wordt niet verhoogd. Het Vpb-tarief blijft gelijk. Het kabinet wil een gelijk speelveld in Europa en kiest ervoor om bedrijven niet extra te belasten via de winstbelasting.
• Regelingen blijven bestaan. De innovatiebox, bedrijfsopvolgingsregeling, verliesverrekening en deelnemingsvrijstelling worden niet versoberd. Dit is vooral van toepassing voor BV’s.
• Regelingen worden eenvoudiger. De WBSO (subsidie voor innovatief ontwikkelwerk), de werkkostenregeling en investeringsregelingen worden vereenvoudigd. De duurzame regelingen zoals de EIA, MIA en VAMIL worden samengevoegd tot één regeling. Minder papierwerk, meer overzicht.
• Uitbreiding van de WBSO voor AI. Als je werkt aan AI-toepassingen of technologie-ontwikkeling, wordt de WBSO-regeling uitgebreid. Je kunt meer kosten aftrekken voor innovatie.
• Een lagere overdrachtsbelasting. Koop je een pand dat niet je eigen woning is, bijvoorbeeld voor verhuur of als bedrijfspand? De overdrachtsbelasting daalt van 8% naar 7% per 1 januari 2027.
• Bevordering van werknemersparticipatie. Het wordt fiscaal aantrekkelijker om medewerkers te belonen met aandelen of opties. Dit is relevant als je een groeiend bedrijf hebt met personeel.

Wat verandert er niet?

Sommige regelingen voor ondernemers blijven gewoon zoals ze zijn:

• De zelfstandigenaftrek wordt nog steeds verder verlaagd zoals al het plan was (€1.200 in 2026)
• De startersaftrek blijft 2.123 euro
• De MKB-winstvrijstelling blijft 12,7%
• De KOR-grens blijft 20.000 euro omzet

Het kabinet heeft geen plannen om deze regelingen te wijzigen.

Samenvatting

Het coalitieakkoord raakt ondernemers op meerdere vlakken. De wet rondom schijnzelfstandigheid wordt opgesplitst en vervangen door de Zelfstandigenwet, die vooraf toetst of je als zelfstandige kunt werken. Er komt een rechtsvermoeden bij uurtarieven onder de 36 euro. De verplichte AOV (BAZ) gaat naar verwachting in 2030 in met een premie van 5,4% van je winst. En via de vrijheidsbijdrage betaal je vanaf 2027 indirect meer belasting voor defensie.

Belangrijk om te onthouden: dit is een coalitieakkoord, geen wet. De plannen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer. Omdat het een minderheidskabinet is met 66 zetels, heeft het kabinet nog altijd steun nodig van oppositiepartijen. Er kan dus nog het een en ander veranderen. Maar de richting is duidelijk.

Snel vraag & antwoord