Waarom de Europese AI Act ook voor jou als ondernemer van belang is
Vanaf 2 augustus wordt er gehandhaafd op Europese AI Act. En die is waarschijnlijk óók voor jou van belang. Wij zijn bij Paperdork geen juristen, maar omdat we dit onderwerp wel belangrijk vinden heeft jurist Sharon de Rooij van Lady Lawyer dit gastartikel geschreven.
Chat jij weleens met Dorkie? Heb je Paperdork gekoppeld aan Claude? Gebruik je Power Dorkie of laat je je bonnetjes automatisch scannen en herkennen? Dan gebruik je AI. En dan gelden er vanaf 2 augustus nieuwe regels voor jou, net zoals ze gelden voor Paperdork. Zij voldoen helemaal aan deze nieuwe AI Act en samen willen we graag dat jij dat ook doet.
Gebruik je geen AI functies binnen Paperdork, maar werk je puur met de basis? Lees dan toch even verder, want de kans is groot dat je ergens anders in je bedrijf AI gebruikt zonder dat je het zo noemt. ChatGPT voor een caption, Canva voor een visual, je e-mailtool die zelf onderwerpregels voorstelt: het telt allemaal mee.
Waarom dit ook voor eenmanszaken van belang is
De meeste ondernemers denken bij de AI Act dat het voor de grote jongens is, met hun datateams en hun compliance-afdelingen. Maar als eenmanszaak loop je hier ook tegenaan. En dan zonder jurist op je juridische afdeling die je laat weten wat je moet doen. Daarom nemen wij je nu mee in een aantal dingen die je op zijn minst moet weten.
1. 2 augustus is niet het startpunt, maar het handhavingsmoment
Een deel van de AI Act geldt al. De verplichting dat iedereen in jouw bedrijf die met AI werkt daar voldoende kennis over moet hebben (artikel 4), bestaat al sinds februari 2025. Heb je een VA, freelancer of medewerker die AI gebruikt en heb je daar nog niets mee gedaan? Dan loop je nu al achter.
En heb je gehoord dat bepaalde deadlines zijn uitgesteld via het zogeheten Digital Omnibus-pakket? Dat klopt, maar alleen voor de zwaarste categorie hoog-risico AI. Voor wat jou als eenmanszaak raakt, geldt nog steeds de deadline van 2 augustus.
2. De labelplicht: niet alles, maar ook niet niks
Je hoeft niet elke tekst waar AI aan te pas komt van een groot label te voorzien. Waar het om gaat is of jouw klant zich misleid kan voelen als hij zou weten dat AI erbij betrokken was. Herschrijf je de tekst zelf, controleer je hem en publiceer je onder eigen naam? Dan is het van jou en was AI gereedschap*. Stuur je AI-antwoorden de deur uit alsof jij ze persoonlijk typte, of verkoop je een AI-analyse als je eigen advies? Dan moet dat wél duidelijk zijn. Bij beeld en video ligt de lat trouwens hoger dan bij tekst, zie voor meer over de labelplicht deze post.
* zelfs als hulpmiddel, moet het natuurlijk wel kloppen wat je zegt. Zo komen we op puntje 3.
3. Aansprakelijkheid: “de AI zei het” is geen verweer
Maakt AI een fout, waar je klant op handelt? Dan ben jij aansprakelijk. Niet OpenAI, niet Anthropic, niet de tool die jij gebruikt, maar jij. Dat geldt voor een fout advies, een onjuiste blog en een afbeelding die ergens tegenaan schuurt. De verantwoordelijkheid ligt bij degene die het systeem inzet.
4. Trainingsdoeleinden uitschakelen
Veel AI-tools gebruiken standaard alles wat jij invoert om hun eigen model verder te trainen, tenzij je dat zelf uitzet. Loop je instellingen na, per tool, en leg vast dat je dit hebt gecheckt. Werk je met klantgegevens in AI (al is het maar het invoeren van een mail van een klant om een representatief antwoord te formuleren)? Gebruik dan de zakelijke versie van een tool, niet de gratis variant: die biedt vaak geen enkele contractuele garantie.
5. Auteursrecht: twee kanten van dezelfde medaille
Gebruik jij AI-output die (deels) is getraind op beschermd materiaal van een ander? Dan loop jij het risico op een claim voor een inbreuk, niet de tool-aanbieder. En wil je andersom voorkomen dat klanten jouw werk in een AI-tool gooien om het te laten namaken of analyseren? Dan moet je dat expliciet, en vooral uitgebreid, vastleggen. “Het is niet toegestaan mijn werk in AI te gebruiken” is juridisch net te vaag om je volledig te beschermen.
6. Je documenten moeten dit weerspiegelen
Naast de aanpassing in je voorwaarden op puntje 5, moeten je algemene voorwaarden en privacyverklaring aangeven in hoeverre jij AI gebruikt en wat dat betekent voor de betrouwbaarheid van wat je levert.
7. Werk je in opdracht van een klant? Let dan op wie waarvoor verantwoordelijk is
Ben je VA, webdesigner, heb je een marketingbureau en gebruikt je AI voor de klanten van je klant? Dan wil je vooraf helder hebben wie welke verplichting draagt. Schrijft jouw opdrachtgever specifieke AI-tools voor? Dan ben jij in beginsel niet aansprakelijk voor de eigenaardigheden van die tool, tenzij je zelf een fout maakt in de toepassing ervan. En de transparantieplicht richting de eindklant van jouw opdrachtgever (dus: weten dat ze met AI te maken hebben) ligt in beginsel bij je opdrachtgever, niet bij jou, tenzij je dat samen anders afspreekt. Maar dan moet je dit natuurlijk wel allemal op de juiste manier in je documenten hebben geregeld.
8. “Bouw in een uur je eigen AI-tool en cash”
Je ziet de advertenties vast voorbijkomen. Vibecode in een middag je eigen AI-tool en verkoop toegang, het nieuwe passieve inkomen. Wat die advertenties er niet bij zeggen is dat zodra je een bestaand model (ChatGPT, Claude, noem maar op) inricht als je eigen tool en dat onder je eigen naam aanbiedt, je niet langer alleen gebruiker bent. Je bent aanbieder geworden. En dat brengt een heel ander niveau aan verplichtingen mee dan “ik gebruik af en toe ChatGPT.”
Denk aan het kunnen aantonen dat je bewust hebt nagedacht over de risico’s van jouw tool, checken of de leverancier van het onderliggende model zelf voldoet aan de AI Act, gebruikers duidelijk laten weten dat ze met AI werken, en een manier bieden waarop zij bezwaar kunnen maken tegen de output. Dat is niet binnen een uur klaar, en het is ook niet iets waar je daarna nooit meer naar omkijkt.
Paperdork heeft zelf zo’n eigen tool gebouwd, met Dorkie en de andere AI-functies binnen het platform, en heeft precies dit traject moeten doorlopen. Heb jij, net als Paperdork, een eigen tool ontwikkeld om jouw leven of dat van je klanten makkelijker te maken? Dan geldt dit traject net zo goed voor jou, ongeacht hoe groot of klein die tool is.
Disclaimer van de jurist
Als je via de aangepaste documenten van Paperdork bij dit artikel bent beland, heb je net gezien hoe ik dit voor hén heb aangepakt. En misschien denk je: “handig, dat kopieer ik even naar mijn eigen dcoumenten, en dan voldoe ik weer helemaal.”
Niet doen.
Wat in andermans document staat, is op andermans bedrijf gebaseerd. Kopieer je dat naar je eigen voorwaarden, dan claim je bescherming die niet bij jouw situatie past, of je mist juist de bescherming die je wél nodig had. Een verkeerd stukje tekst in je voorwaarden is in het beste geval nutteloos en in het slechtste geval een probleem dat je zelf hebt gecreëerd, en dan kom je alsnog bij een jurist uit, alleen duurder. Laat je documenten aanpassen op de AI Act door de jurist die ze heeft opgesteld.
Nu je toch bezig bent: heb je eigenlijk wel alle verwerkersovereenkomsten?
Begin bij Paperdork zelf. Heb jij de verwerkersovereenkomst (DPA) met Paperdork nog in bezit? Check het en vraag hem op als je hem niet hebt. Dit was al een normale AVG-verplichting en toch heeft een groot deel van de klanten dit nooit opgevraagd. Onder de AI Act wordt dit nog belangrijker.
Dan houdt niet op bij Paperdork. Elke partij die voor jou persoonsgegevens verwerkt, verdient dezelfde vraag: heb ik hier een verwerkersovereenkomst mee? Je boekhoudpakket, je e-mailtool, je CRM, elke AI-tool die je gebruikt. Geen DPA? Dan regel je dat, of je stopt met die tool voor alles waar persoonsgegevens bij komen kijken.
Wil je de volledige uitleg?
Dit is een verkorte versie van wat de AI Act voor jou betekent. Alles wat hierboven staat, en nog veel meer (zoals een handige checklist), lees je in Sharon’s whitepaper over de AI Act. Volg @sharon.ladylawyer op Instagram voor de link.